Značaj 25. novembra i 10. decembra 

25. NOVEMBAR - MEDJUNARODNI DAN BORBE PROTIV NASILJA NAD ŽENAMA 

25. novembar je proglašen medjunarodnim danom borbe protiv nasilja nad ženama na Prvom feminističkom skupu za Latinsku Ameriku  i Karibe koji je održan u Bogoti (Kolumbija) od 18. do 21. jula 1981. godine. "Feministički skupovi" su konferencije feministkinja iz  Latinske Amerike koje se okupljaju svake dvije do tri godine u drugoj Latinoameričkoj zemlji sa ciljem razmjene iskustava i diskusije o statusu ženskog pokreta. Na tom prvom feminističkom skupu,  žene su sistematski osudile sve oblike rodno zasnovanog nasilja, od premlaćivanja u porodici, silovanja, seksualnog uznemiravanja, do nasilja počinjenog od strane države, uključujući i torturu i zlostavljanja  žena političkih zatvorenica. 25. novembar je izabran kako bi se obilježilo ubistvo sestara Mirabal (Patria, Minerva i Marija Tereza) koje se dogodilo 25. novembra 1960. godine. Sestre Mirabal su ubijene od strane pripadnika režima diktatora Rafaela Truhila u Dominikanskoj Republici. 1999. godine. Ujedinjene nacije su zvanično prepoznale 25. novembar kao Medjunarodni dan borbe protiv nasilja nad ženama. 

Ko su bile sestre Mirabal?

Patria Mercedes Mirabel (27.02.1924. - 25.11.1960.), Maria Argentina Minerva Mirabel (12.03.1926. - 25.11.1960.) i Antonija Maria Teresa Mirabel (15.10.1935. - 25.11.1960.) su žene koje su se vatreno suprotstavljale diktaturi Rafaela Truhilja. Belika Adela "Dede" Mirabel-Rejes nije ubijena tog dana kada su ubijene njene sestre. I dalje živi u Dominikanskoj Republici u gradu Salcedo. Živi u kući u kojoj su sestre rođene i radi na očuvanju uspomena na svoje sestre kroz "Museo Hermanas Mirabal" koji se nalazi u Salcedu.

Sestre Mirabel su odrasle u višoj klasi, dobrom kulturnom okruženju. Otac im je bio uspešan poslovan čovek. Kada je Truhiljo došao na vlast njihova porodica je izgubila skoro svo bogatstvo i verovali su da će on zemlju odvesti u ekonomski haos. Minerva je postala posebno strastvena u okončanju Truhiljove diktature nakon opsežnog razgovora sa svojim stricem i pod njegovim uticajem je postala sve aktivnija u "anti-Truhiljo" pokretu. Studirala je prava i postala pravnica, ali pošto je odbijala Truhiljovo udvaranje on je dozvolio da može da dobije diplomu, ali ne i licencu da se bavi advokatskom praksom. Sledeći njen primer sestre su na kraju formirale grupu protivnika Truhiljovom režimu koji je poznat pod nazivom «Pokret četrnaestog juna». Unutar te grupe one su bile poznate kao «Leptirice» (Las Mariposas na španskom jeziku). Po ovom nadimku su poznate jer je u ilegali to ime po kom je Minerva bila poznata u političkom delovanju. Dve od sestara, Maria Argentina Minerva Mirabel i Antonija Maria Teresa Mirabel su bile zatvarane i mučene u nekoliko navrata. Tri muža sestara Mirabel su bili zatvarani u "La Victoria" zatvoru u Santo Domingu.
Uprkos ovim smetnjama, bili su uporni u borbi kojom su pokušavali da okončaju Truhiljovu diktaturu. Nakon velikog broja pritvaranja sestara Mirabel, Truhiljo je odlučio da ih se reši. 25. novembra 1960. godine poslao je svog čoveka da presretne tri žene nakon njihove posete muževima u zatvoru. Nenaoružane sestre su odvedene u polje šećerne trske i ubijene zajedno sa njihovim vozačem. Automobil je kasnije bačen sa planine poznate kao "La Cumbre", između gradova Santijago i Puerto Plata.
Truhiljo je verovao u to vreme da uklonio značajan problem. Ovo ubistvo mu se, međutim, vratilo kao bumerang - smrt sestara Mirabel izazvala je bes javnosti u njihovoj domovini. Posledica ubistva sestara Mirabel i izazavanog publiciteta je da je Dominikanska Republika postala više zainteresovana njima i njihovim ciljevima. Javna podrška i povećanje svesti doprineli su atentatu na Truhilja šest meseci kasnije, 1961. godine.
Sestre Mirabel su sahranjene na "Ojo de Aqua", oblasti izvan grada Salceda u Salcedo Provinciji, na imanju njihovog drugog doma gde su živele poslednjih deset meseci njihovih života. Ovaj dom je pretvoren u muzej u njihovu čast i otvoren je za javnost. Ovde se takođe nalaze i biblioteka, knjižara i prodavnica suvenira. Sve tri su sahranjene zajedno, a i Manolo, Minervin muž je takođe sahranjen sa njima.
Preživela sestra Dede živi u blizini muzeja. Jedan od njenih sinova, Jaime David Fernández Mirabal bio je podpredsednik za vreme prvog mandata Leonela Fernandeza, predsednika republike između 1996 - 2000. godine. Mino Tavarez Mirabel, najstarija ćerka Minerve Mirabel, bila je kongresmenka od 1998. do 2006. godine i reizabrana je nakon prvog mandata na period do 2010. godine.

25. novembar proglašen je Međunarodnim danom borbe protiv nasilja nad ženama na prvoj konferenciji feministkinja Latinske Amerike i Kariba (Feminist Encuentro) održanoj u Bogoti 1981. godine. Na konferenciji, žene su govorile o nasilju u porodici, silovanju i seksualnom zlostavljanju, te nasilju koje žene trpe pod režimima, uključujući torturu i nasilje nad političkim zatvorenicama. 25. novembar je odabran kao dan secanja na sestre Mirabel.
Godine 1999. Ujedinjene Nacije su rezolucijom 54/134 službeno potvrdile 25. novembar kao Međunarodni dan borbe protiv nasilja nad ženama.
Ovaj datum takođe ozačava početak kampanje 16 dana aktivizma protiv nasilja nad ženama.

MEDJUNARODNI DAN LJUDSKIH PRAVA, 10. DECEMBAR     

10. decembra, ljudi i države širom svijeta slave donošenje Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima (1948). Ovog ključnog datuma u modernoj istoriji, nacije svijeta su se okupile da pokušaju jednom zauvijek zakopati posljedice genocida koji se dogodio tokom Drugog svjetskog rata. Donošenje Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima je jedno od prvih značajnih dostignuća Ujedinjenih nacija i obezbjedilo je osnovnu filozofiju za mnoge pravno obavezujuće medjunarodne dokumente koji su usljedili. Rezolucija 217A (III) usvojena od strane Generalne skupštine Ujedinjenih nacija proglašava "Univerzalnu deklaraciju o ljudskim pravima zajedničkim standardom dostignuća za sve ljude i nacije, sa težnjom da svaki dio društva, imajući stalno na umu ovu Deklaraciju promoviše poštovanje za ova prava i slobode putem obrazovanja..."  

Organizacije i pojedinke/ci koriste Dan ljudskih prava kao priliku da obilježe potpisivanje ovog istorijskog dokumenta kao i da promovišu principe koje Deklaracija sadrži. Prema bivšoj visokoj komesarki za ljudska prava Meri Robinson, Dan ljudskih prava predstavlja „priliku da se pokaže da principi Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima nisu samo teoretski ili apstraktni."  

Ključni datumi koji obilježavaju feministrički aktivizam 

29. NOVEMBAR, MEDJUNARODNI DAN BRANITELJKI  I BRANITELJA ŽENSKIH LJUDSKIH PRAVA 

„Odbrana žena odbrana prava" (Defending Women Defending Rights) je medjunarodna kampanja pokrenuta 2004. godine u cilju prepoznavanja i zaštite braniteljki i branitelja ženskih ljudskih prava, aktivistkinja i aktivista koje/i se zalažu za ostvarivanje svih ljudskih prava za sve ljude. Kampanja tvrdi da se žene koje se zalažu za ljudska prava i svi aktivisti i aktivistkinje koji/e brane ženska ljudska prava suočavaju sa specifičnim nasiljem koje se vrši zbog njihovih zalagačkih napora ili u vezi sa njihovim polom/rodom. 29. novembar je dan kad se odaje počast braniteljicama i braniteljima ženskih ljudskih prava, aktivizmu, zalaganju i hrabrim aktima otpora.  Kampanja se fokusira na odbranu prava i uticaj zloupotreba i kršenja prava od strane državnih ili nedržavnih aktera (uključujući članove/ce porodice i lokalne zajednice), porast militarizama i fundamentalizama, kao i mnoge načnine na koje su braniteljike i branitelji ljudskih prava ciljane/i zbog svoje seksualnosti, uključujući zbog toga što su percipirane/i kao lezbejke ili homoseksualci.   

6. DECEMBAR, OBILJEŽAVANJE MONTREALSKOG MASAKRA 

6. decembra 1989. godine, 25godišnji muškaraca Mark Lepin je ušao u zgradu Elektrotehničkog fakulteta Univerziteta u Montrealu (Kanada) sa poluautomatskom puškom. Počeo je sa pucnjavom, tokom koje je ubio četrnaest žena i ranio još trinaest osoba: devet žena i četiri muškarca. Lepin je vjerovao da su studentkinje bile razlog zbog kojeg on nije primljen na elektrotehnički fakultet. Prije nego što se ubio, ostavio je oproštajno pismo koje je sadržavalo tiradu protiv feministkinja i listu od devetnaest poznatih žena prema kojima je osjećao naročiti prezir. 

 Četrnaest žena koje su ubijene u masakru su Anne-Marie Edward, Anne-Marie Lemay, Annie St. Arneault, Annie Turcotte, Barbara Daigneault, Barbara Maria Klueznick, Genevieve Bergeron, Helen Colgan, Maud Haviernick, Maryse Laganiere, Maryse Leclair, Michele Richard, Natalie Croteau i Sonia Pelletier.

 Ove žene su postale simboli i tragične predstavnice nepravde prema ženama. Ženske organizacije širom zemlje su organizovale bdenja, marševe i komemorativne skupove. Tragedija je prouuzrokovala povećanje podrške za edukativne programe i resurse usmjerene na smanjenje nasilja protiv žena. Federalne i lokalne vlasti su se obavezale da će zaustaviti nasilje protiv žena. 1991. godine, Kanadska vlada  je proglasila 6. decembar za Nacionalni dan sjećanja i aktivnosti na problemu nasilja protiv žena. 1993. godine, organizacija pod nazivom   „Koalicija 6-tog decembra" je uspostavila fond za žene koje napuštaju situacije nasilja kako bi obezbjedile sigurnije okruženje za sebe i svoju djecu. Tokom iste godine, kampanja pod nazivom „Nulta Tolerancija" je pokrenuta sa ciljem obezbjedjivanja mogućnosti za muškarce da pokažu solidarnost sa ženama koje se bore protiv nasilja nad ženama. Nekoliko majki djevojaka žrtava masakra su pokrenule grupe koje se zalažu za strožije zakone o nošenju i nabavljanju oružja i promovisanje svijesti o nasilju protiv žena. 

Medjunarodni dani proglašeni od strane Generalne skupštine Ujedinjenih nacija koji se obilježavaju u okviru Kampanje 16 dana aktivizma 

Kroz rezolucije prihvaćene od strane Generalne skupštine, Ujedinjene nacije odredjuju dane ili sedmice kako bi se naglasila važnost i/ili obilježili značajni dogadjaji ili problemi. 

MEDJUNARODNI DAN SOLIDARNOSTI SA NARODOM PALESTINE, 29. NOVEMBAR 

1997. godine, Generalna skupština Ujedinjenih nacija je pozvala na godišnje obilježavanje 29. novembra kao Medjunarodnog dana solidarnosti sa narodom Palestine (Rezolucija 32/40 B). Na taj dan 1947. godine, Skupština je usvojila Rezoluciju o podjeli Palestine  (Rezolucija 181 (II)). 

SVJETSKI DAN BORBE PROTIV AIDS-A, 1. DECEMBAR    

Svjetski dan borbe protiv AIDS-a se obilježava svake godine 1. decembra. Ovaj dan obilježava početak godišnje kampanje koja ima za cilj da se dobije podrška javnosti i razviju programi za prevenciju širenja HIV infekcije, kao i da se obezbjedi edukacija i promoviše podizanje svijesti o problemima u vezi sa HIV/AIDS-om. Ovaj dan je prvi put obilježavan 1988. godine, nakon održavanja svjetskog samita ministara zdravlja, sa kojeg je upućen poziv za duhom socijalne tolerancije i unaprijedjenja razmjene informacija o HIV/AIDS-u. Svjetski dan borbe protiv AIDS-a je posvećen jačanju globalnih napora suočavanja sa izazovima AIDS pandemije. 

MEDJUNARODNI DAN BORBE ZA UKIDANJE ROPSTVA, 2. DECEMBAR

Medjunarodni dan borbe za ukidanje ropstva, 2. decembar, podsjeća na dan usvajanja UN Konvencije za suzbijanje trgovine ljudima i iskorištavanja prostitucije drugih (Rezolucija 317 (IV) od 2. decembra 1949. godine).  Rezolucijom 57/195 od 18. decembra 2002. godine, Generalna skupština Ujedinjenih Nacija je proglasila 2004. godinu Medjunarodnom godinom obilježavanja borbe protiv ropstva i za njegovo ukidanje.  

MEDJUNARODNI DAN OSOBA SA INVALIDITETOM, 3. DECEMBAR  

Godišnje obilježavanje Medjunarodnog dana osoba sa invaliditetom 3. decembra ima za cilj da promoviše razumijevanje problema invaliditeta i mobiliše podršku za dignitet, prava i dobrobit osoba sa invaliditetom. Obilježavanjem ovog datuma se takodje teži ka podizenju svijesti o dobrobitima integrisanja osoba sa invaliditetom u sve aspekte političkog, ekonomskog i kulturnog života. Tema ovog dana je zasnovana na cilju potpunog i jednakog uživanja ljudskih prava i učešća u društvu osoba sa invaliditetom, uspostavljenog od strane Svjetskog programa akcije u vezi sa osobama sa invaliditetom, usvojenog od strane Generalne skupštine Ujedinjenih Nacija 1982. godine.  

MEDJUNARODNI DAN  VOLONTERA/KI  ZA DRUŠTVENI I EKONOMSKI RAZVOJ, 5. DECEMBAR  

Medjunarodni dan volontera (IVD) pruža priliku za organizacije koje uključuju volontere/ke i volontere/ke pojedince/ke da rade zajedno na projektima i kampanjama koje promovišu njihov doprinos ekonomskom i društvenom razvoju na lokalnom, nacionalnom i medjunarodnom nivou. Udruživanjem podrške Ujedinjenih nacija sa akcijama na lokalnom nivou, IVD predstavlja jedinstvenu priliku za vladine institucije, nevladine organizacije, privatni sektor i organizacije koje uključuju volontere/ke da rade zajedno na postizanju zajedničkih ciljeva. IVD je uspostavljen od strane  Generalne skupštine Ujedinjenih nacija putem Rezolucije 40/212, usvojene 17. decembra 1985. godine. Od tog dana, vlade, UN sistem i organizacije civilnog društva se pridružuju volonterima/kama širom svijeta u obilježavanju 5. decembra. 

MEDJUNARODNI DAN CIVILNE AVIJACIJE, 7. DECEMBAR

 Svrha globalnog obilježavanja je da se širom svijeta ojača svijest o značaju medjunarodne civilne avijacije za društveni i ekonomski razvoj država i uloge Medjunarodne organizacije civilne avijacije (ICAO) u promovisanju sigurnosti, efikasnosti, i redovnosti medjunarodnog vazdušnog transporta. 

MEDJUNARODNI DAN BORBE PROTIV KORUPCIJE, 9. DECEMBAR  

Rezolucijom 58/4 usvojenom 31, oktobra 2003. godine, Generalna skupština Ujedinjenih nacija je odredila 9. decembar za Medjunarodni dan borbe protiv korupcije.  Ova odluka je donesena sa ciljem podizanja svijesti o korupciji i ulozi UN Konvencije u borbi protiv korupcije i njenoj prevenciji.   

Izvori:

Centar za globalno liderstvo žena 

Rutgers University, 160 Ryders Lane, New Brunswick, NJ 08901-8555 USA Phone (1-732) 932-8782, Fax: (1-732) 932-1180, E-mail: Ova adresa je zašti�‡ena od robota. Potreban vam je Java-skripta da bi ste je videli.

Website: http://www.cwgl.rutgers.edu/16days/home.html 

Translation provided by United Women Banja Luka

http://www.unitedwomenbl.org